40 ülkeden 45 Ulusal Öğrenci Birliği’nin Avrupa düzeyindeki çatı örgütü olan European Students’ Union (Avrupa Öğrenci Birliği) öğrencilerin eğitsel, demokratik, siyasal ve sosyal haklarını temsil etmek, savunmak ve güçlendirmek üzere çalışmalar yürütmektedir. Öğrencileri temsilen BFUG (Bologna Süreci İzleme Grubu) üyesi olan ESU, Bologna sürecinin sosyal boyutunun gelişimine önemli katkılarda bulunmaktadır.

Sosyal boyut uygulamalarında, ilkesel olarak, öğrencilerin fiziksel ya da zihinsel sağlık ve iyi-oluşunu (well-being) temel bir insan hakkı olarak tanımlayan ESU, Eylül 2020’de bu çerçevede bir “Öğrenci Zihin Sağlığı Bildirgesi” yayımlamıştır. Öğrenciliğin; eğitim süreçleri, üniversite yaşamına uyum, maddi zorluklar, yetişkinliğe geçiş vb. birçok açıdan zihin sağlığı için risk taşıyan bir dönem olduğu düşünüldüğünde, yükseköğretim kurumlarının öğrenciler için gerekli destek mekanizmalarını oluşturmaları önem taşımaktadır. Covid-19 pandemi döneminin öğrenciler üzerinde yarattığı psikolojik zorluklar da göz önüne alındığında, öğrencilere yönelik ücretsiz online danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi aciliyet kazanmaktadır. (örneğin https://caring-universities.com/ )

Zihin sağlığı gündemi genellikle göz ardı edilen bir konu olduğu için, öncelikle tüm üniversite bileşenlerinin bu konudaki farkındalığının artırılması gerekmektedir. Bu bağlamda ESU “Öğrenci Zihin Sağlığı Bildirgesi“nin sonuç bölümünde belirtilen hususlar şunlardır:

• Yükseköğretim kurumları; öğrenciler arasında zihin sağlığına ilişkin damgalama ile mücadele etmek, güvenli ve kabullenici bir atmosfer ve fiziksel ortam yaratmak için bütüncül bir zihin sağlığını destekleme ve zihinsel rahatsızlıkları önleme stratejisi oluşturmalıdır;
• üniversite personeli için uygun zihin sağlığı eğitimleri sunulmalıdır;
• müfredat tasarımında, öğrencilerin öğrenme sürecini destekleyen uygun pedagojik yöntem ve tekniklerin kullanıldığından ve iş yükünün yönetilebilir olduğundan emin olacak şekilde zihin sağlığı ve psikoeğitim dikkate alınmalıdır;
• Avrupa Birliği’ndeki her bir yükseköğretim kurumunda erişilebilir, ayrım yapmayan ve ücretsiz zihin sağlığı hizmetleri sağlanmalıdır;
• zihin sağlığı alanındaki tüm eylemlerin öğrencilerin ihtiyaç ve isteklerini karşılaması için öğrenciler karar alma süreçlerine her düzeyde katılmalıdır;
• öğrencilerin zihin sağlığına ilişkin kaliteli ve sürdürülebilir veri toplanması için gerekli kaynaklar sağlanmalıdır;
• hükümetler öğrencilerin karşı karşıya oldukları direkt ya da dolaylı maddi sıkıntıları ve toplumsal kaygıyı azaltmakla yükümlüdürler. Bu husus, öğrenciler için istikrarlı bir ortam oluşturmanın zihin sağlığı sorunlarını önlemede önemli bir adım olması nedeniyle belirtilmiştir.