İlk 500’de neden üniversitemiz yok diye tartışırken uluslararası sıralamaların yükseköğretim politikalarına etkisi için Rusya’daki gelişmelere de bakabiliriz. Türkiye’de “araştırma üniversiteleri” belirlenmesi örneği gibi devletin yönlendiriciliği ile “excellence initiative” oluşturma çabaları nasıl işliyor?

Vladimir Putin 2012 yılında 2020 yılında ilk 100 üniversite arasına Rusya’dan 5 üniversite sokmayı hedefleyen “5-100” projesini başlattı. Proje için belirlenen 21 üniversite için 60 milyar Ruble (915 milyon dolar) kaynak aktarıldı. Ancak THE 2019 sıralamasına göre ilk 250’de Rusya’dan herhangi bir üniversite bulunmuyor. Yetkililer ise proje kapsamındaki üniversitelerden bir kısmının araştırma hacmi, atıf etkisi, uluslararasılaşma kriterlerindeki gelişimleri sayesinde sıralamalardaki yükselişlerini bir başarı hikayesi olarak değerlendiriyor. Ve diğer ülkelerin de benzer girişimlerinin rekabeti artırıyor olmasının etkisine ve araştırma kültüründe değişim ihtiyacına vurgu yapıyor.

Ararat Osipian ise Sovyet geleneğinden gelen aşırı uzmanlaşma; araştırma ile eğitimin ayrışmış olması ve ilkinin araştırma merkezlerinde ikincisini yoğunlukla üniversitelerde yapılıyor olması; doktora programlarının gelişmemiş olması, atamalarda inbreeding (içten beslenme) ve kayırmacılığın norm olması, uluslararasılaşmanın zayıf olması ve de üniversite yönetiminde yoğun devlet/siyaset etkisi nedeniyle üniversite özerkliğinin olmamasına dikkat çekiyor.

Mary Dejevsky‘nin  5-100 kurumları, Brezilya, Rusya Federasyonu, Hindistan, Çin ve Güney Afrika Cumhuriyeti’nin (BRICS ülkeleri) THE sıralamasındaki performanslarını karşılaştırdığı ve 5-100 projesine dahil olan bazı üniversiteleri değerlendirdiği yazısını buradan inceleyebilirsiniz.